بازار­های سنتی شمال

بازار­های سنتی شمال

بازار­های سنتی شمال

بازارهای سنتی شمال ایران سابقه ای دیرینه دارند. در گذشته، در مناطقی که تعدادی روستای آباد وجود داشت، در زمان های مشخصی یک بازارچه به صورت دائمی، هفتگی یا روزانه در هر یک از این روستا ها برگزار می ­شد و اهالی روستا کالا های قابل فروش خود را به بازار می ­بردند و کالاهایی را که نیاز داشتند، از سایر فروشندگان می­ خریدند. در دهه­ های گذشته تحولات بسیاری صورت گرفته ­است که روی شیوه­ ی سکونت مردم روستا، خرید و فروش و تجارتشان تاثیر گذاشته ­است، اما بازار ­های سنتی شمال، رونق و اعتبار خود را حفظ کرده­اند و همواره مورد توجه ساکنان این شهر ها و همان طور سایر گردشگرانی که به این مناطق سفر می ­کنند، بوده اند. احتمال کمی وجود دارد که کسی به شهر­ های شمالی ایران سفر کند ولی به بازار­های سنتی و محلی موجود در آن ­ها سر نزنند. این بازارچه ­ها حال و هوای بسیار جالبی دارند که مشابه آن ­را در بازار­ های سایر مناطق کشور، نمی­توان دید. این بازار ­های سنتی و بومی آن ­قدر تماشایی و بی ­نظیر هستند که می ­توان آن ها را جزء جاذبه ­های دیدنی این مناطق به ­شمار آورد. تماشا کردن روستاییانی که حیوانات زنده ی خود را به بازار آورده و با لهجه­ ی زیبای شمالی خود، قصد شیرین زبانی برای مشتریان دارند تا آن­ ها را برای خرید خوراکی ­های محلی ، صنایع ­دستی و ... متقاعد کنند، برای همگان می­تواند جالب و خاطره ­انگیز باشد.

بازار­های  شمال

ویژگی های بازارهای سنتی شمال

بازار­های سنتی شمال ایران، همانند یک نمایشگاه بزرگ هستند که محلی برای داد­ و­ ستد و خرید ­و­ فروش محصولات بومی و صنایع­ دستی مردمان روستا به­ شمار می­ روند. تولیدات بومی روستاییان، معمولا شامل محصولات کشاورزی است و در زمان­هایی که کشاورزی رونق داشته باشد، به همان نسبت، کالاهایی که در بازار ها عرضه می ­شود، متنوع تر خواهد بود. هرکدام از بازار­های سنتی و محلی، آداب و رسوم و قوانین مخصوص به خود را دارند که ریشه در عادت ­ها و باور ­های فرهنگی و مذهبی مردم آن منطقه دارد. این بازار­ها به صورت دائمی، هفتگی، و فصلی برگزار می ­شود و دلیل تمایز این بازار­ها از بازار­ های مرکزی ایران، نوع کالاهایی است که به دست خود اهالی روستا و با بهترین و مرغوب ترین مواد اولیه تولید می­ شود و بخاطر حذف دلالان و واسطه­ ها، با قیمت مناسبی در اختیار مشتریان قرار می ­گیرد.

 بازار­های سنتی

محصولات بازارهای سنتی شمال

 این بازار­های محلی آن ­قدر رنگارنگ، متنوع ، خوش ­رنگ و بو هستند که هیچ فردی وجود ندارد که در این بازارها بچرخد و خوراکی ‌های خوشمزه ی دست ­فروشان را که معمولا شامل ترشیجات، مرباجات، و فرآورده‌ های زیتون، هستند ببیند و آن­ها را مزه نکند. محصولات محلی از قبیل: سبزیجات و میوه ­های متناسب با فصل، نظیر : نارنگی و پرتغال، به، ، خرمالو، ازگیل ، گلابی محلی(خوج)، و مواد غذایی مانند ، ماهی شور، ماهی تازه، میگو، دوغ و پنیر و ماست، ترشیجات، مرباجات ، زیتون، باقلای محلی، برنج ، گیاهان دارویی ، صنایع آهنگری نظیر بیل و داس، پوشاک و لباس های محلی و دست دوز، به همراه وسایل خانگی و ابزار کشاورزی و... در بازار های محلی یافت میشود، در برخی از بازار ها نیز روستاییان به فروش دام­ های خود از قبیل گاو، گوسفند و اسب می­ پردازند و بازار فروش دام  همیشه از قسمت های پر طرف دار و پر درآمد بوده ­است.

 

بازارهای دائمی و بازارهای روز سنتی شمال کشور

الف) بازار­های دائمی

 این بازار­ها معمولا در مرکز شهر­ها قرار دارند و جزو مراکز خرید پرجنب و جوش شهر­های شمالی هستند. در شهر­هایی نظیر: آستارا، تالش، بندر­انزلی، رودسر، رشت و لاهیجان و ... بازار­های دائمی وجود دارد که از جنب و جوش همیشگی برخوردارند و بسیار مورد استقبال مسافران قرار می­گیرند. در این بازارها همه نوع کالایی به مشتری عرضه می­شود و امکان دسترسی به آن­ها به خاطر گستردگی کمترشان در مقایسه با شهر­های بزرگ ، بسیار آسان می­باشد.

 ب ) بازارهای روز

اکثر شهر ­های شمالی، در کنار بازار ­های دائمی و اصلی، دارای بازار روز نیز می ­باشند که محلی برای رفع نیاز­های روزمره­ی ساکنین شهر می ­باشد. در شهر­هایی همچون فومن، رشت، لاهیجان، و... بازارهای روز به وجود آمده اند که به فروش محصولات غذایی متنوع می­ پردازند.

بازار­های سنتی شمال  کشور

بازارهای هفتگی سنتی شمال کشور

بازارهای هفتگی معمولا با نام روز­های هفته مانند: شنبه بازار، یک شنبه بازار،....و پنج شنبه بازار و جمعه بازار نامیده می ­شوند. دراین بازارچه ­ها کالاها به شکل مستقیم و بدون حضور واسطه ­ها به مشتریان عرضه می­ شوند. ایجاد بازار های هفتگی علاوه بر از بین بردن مشکل بیکاری اهالی روستا، باعث سامان ­دهی و بهبود اوضاع دست فروشان خواهد­ شد. دراین بازار بیشتر محصولاتی که عرضه می ­شود از تولید به مصرف است و به دلیل حذف دلالان، کاهش هزینه فروش برای مشتریان، و افزایش سود خالص برای تولید­کننده، این بازار­ها مورد توجه همگان قرار گرفته ­اند. در کنار این مزیت ­ها، بازار هفتگی دارای مشکلات و کاستی ­هایی نیز هست. برای مثال در کنار محصولات و کالاهای محلی و بومی ساکنین روستا، انواع کالا های چینی نیز در این بازار­ها عرضه می شود. و مشکل اصلی این بازار ها، فروش کالاهایی بدون امکان پیگرد قانونی و گاهی بدون داشتن اطلاعاتی نظیر: تاریخ تولید و تاریخ انقضا می ­باشد.

بازارهای هفتگی به صورت محله به محله برگزار می ‌شوند و گردانندگان این بازارها مکان ثابتی برای فروش کالاهای خود ندارند.

بازار­ سنتی

نمونه ­هایی از بازارهای سنتی شمال

در شهر ­های شمالی ایران و به ویژه درگیلان ، تشکیل بازار های هفتگی سابقه ای طولانی دارد تا آن­جایی که بعضی از پژوهندگان به این نتیجه رسیده اند که رشد شهرنشینی در شمال ایران، ارتباط تنگاتنگی با رشد بازارهای محلی در این مناطق داشته و پایه­ی نخستین شهر های شمالی ایران،  وجود بازارهای هفتگی در این مناطق می ­باشد.

جمعه بازار جویبار، بازاری سنتی در استان مازندران است که هر هفته میزبان بیش از ۳ هزار فروشنده از قسمت­ های مختلف مازندران و از دست فروشان بندر ترکمن و گنبد کاووس می ­باشد که برای فروش محصولات خود به این بازار ­ها می ­آیند. 

در روز های شنبه و سه­شنبه، در رامسر بازار هفتگی ای برگزار می ­شود که از معروف ‌ترین بازار های سنتی و قدیمی شمال کشور با قدمتی دیرینه است پس اگر قصد سفر به رامسر دارید، سعی کنید طوری برنامه سفر خود را تنظیم کنید که این دو روز در این شهر مستقر شوید.

بازارهای صنایع‌دستی سنتی شمال

 هیجان انگیز ترین بخش سفر به شهر ­های شمالی بازدید و خرید صنایع دستی مربوط به هر منطقه می ­باشد . رشت را می توان قوی ترین مهره در تولید و فروش صنایع دستی زیبا در نظر گرفت. بیشتر اهالی این شهر از توریستی بودن شهرشان استفاده کرده اند و برای خودشان کار وکاسبی پر رونقی به راه انداخته ­اند. در قسمت ­های مختلف این شهر، دکان ‌هایی می ‌بینید که اهالی در نزدیکی خانه­ی خود برای فروش سوغات و صنایع‌دستی شهرشان برپا کرده‌اند. در این دکان‌ها زنان گیلانی با لباس‌ های سنتی و رنگارنگ در کنار همسرشان، با چهره ‌هایی خندان و زبان شیرین، آماده فروش محصولات خود هستند. مهم ‌ترین صنایع‌ دستی رشت عبارتند از ، حصیر بافی، سبد بافی، چادر شب دوزی، عروسک ‌بافی، دست ‌بافت‌ های پشمی، رشتی ‌دوزی و چموش ‌دوزی.

بازار ماسوله در واقع قلب تپنده و یکی از شاخصه ­های اصلی این شهر است. در این بازار محصولات بومی که توسط مردم محلی شهر تولید می‌شوند به فروش می ‌رسند در بازار ماسوله مغازه ‌های بسیاری به فروش ظروف مسی و برنجی و همچنین آینه‌ هایی که قاب آن‌ها با دست طراحی شده‌اند می پردازند که از صنایع دستی زیبای این منطقه نیز می باشد. یکی دیگر از محصولات زیبای این منطقه، کیف ‌های گلیمی زیبایی است که در میانه ‌ی بازار به فروش می ‌رسند و طرفداران فراوانی دارند. از محصولات خوراکی محبوبی که در بازار ماسوله به فروش می‌‌رسند، می توان به  باقالی پخته، آش رشته و آش دوغ اشاره کرد. عروسک ‌های رنگارنگ کاموایی که توسط زنان و دختران بومی شهر تولید می ‌شوند، یکی دیگر از محصولات پر فروش این شهر می باشند. در بازار ماسوله عطاری‌ها هم بازار مناسبی دارند و به فروش انواع ادویه‌ جات و عرقی ‌جات می ‌پردازند. نان روغنی، نان قندی، حلوای کنجدی و انواع لواشک از دیگر محصولات خوراکی ‌ای هستند که در این بازار خوش آب و رنگ عرضه می‌ شوند

بازار­  شمال کشور

جشنواره بهار نارنج در شمال کشور

در اردیبهشت جشنواره ای با نام جشنواره­ی بهار نارنج در شهر ­های شمالی کشور برگزار می ­شود که هدف این جشن، احیاء و زنده نگه­ داشتن آداب و رسوم بومی، در شهر های شمالی می ­باشد. از جمله فعالیت ­هایی که در این نمایشگاه صورت می­ گیرد می توان به مراسم جمع آوری بهار نارنج، عرق گیری بهار نارنج، تهیه مربای بهار نارنج، و نیز مراسمی چون گلباران بهار نارنج، اجرای موسیقی زنده سنتی، برپایی نمایشگاه و فروش محصولات و صنایع دستی و بومی اشاره نمود.